• สวนสัตว์ดุสิต
  • สวนสัตว์เปิดเขาเขียว
  • สวนสัตว์เชียงใหม่
  • สวนสัตว์นครราชสีมา
  • สวนสัตว์สงขลา
  • สวนสัตว์อุบลราชธานี
  • สวนสัตว์ขอนแก่น
  • คชอาณาจักร

3 รางวัลพิสูจน์ผลงานวิจัยขององค์การสวนสัตว์ (ละมั่งหลอดแก้ว)

3 รางวัลพิสูจน์ผลงานวิจัยขององค์การสวนสัตว์ (ละมั่งหลอดแก้ว)
 
ตลอดเวลาหลายปีที่ผ่านมาองค์การสวนสัตว์ได้เน้นการวิจัยสัตว์ป่าสงวนและสัตว์ป่าหายากของไทยมาโดยตลอด เช่น ช้างไทย เลียงผา กวางผา สมเสร็จ เก้งหม้อ นกกระเรียนไทย และละมั่ง ซึ่งเป็นโครงการวิจัย ต้นแบบที่บูรณาการทั้งการวิจัยในห้องปฏิบัติการ สวนสัตว์ และสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่า ตลอดจนการนำคืนสู่ป่าธรรมชาติ ละมั่งเป็น ๑ ใน ๑๕ สัตว์ป่าสงวนของไทย และเป็นสัตว์ป่าตระกูลกวางที่มีสถานะใกล้สูญพันธุ์ โดยไม่มีเหลืออยู่ในธรรมชาติของประเทศไทยมากว่า ๕๐ ปี เนื่องจากการถูกล่า และถูกบุกรุกพื้นที่ป่า ในประเทศไทยเคยมีละมั่ง ๒ สายพันธุ์ คือพันธุ์ไทย (Rucervus eldii siamensis) และพันธุ์พม่า (Rucervus eldii thamin)โดยทั้งสองชนิดสูญพันธุ์จากธรรมชาติและมีเหลืออยู่ในสภาพการเพาะเลี้ยงเท่านั้น (ละมั่งพันธุ์ไทยมีไม่เกิน 50 ตัวในทุกแหล่งเพาะเลี้ยงของไทย ในขณะที่ละมั่งพันธุ์พม่า น่าจะมีอยู่มากกว่า 1,000 ตัวในประเทศไทย)
 
จากปัญหาการผสมเลือดชิด (inbreeding) จึงต้องมีการพัฒนาให้เกิดความหลากหลายทางพันธุกรรมเพื่อการดำรงประชากรอย่างยั่งยืน เทคโนโลยีทางการสืบพันธุ์ ได้แก่ การเก็บเชื้ออสุจิแช่แข็ง การผสมเทียม การปฏิสนธิภายนอกร่างกาย (in vitro fertilization; IVF) จึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยแก้ไขปัญหาความไม่สมบูรณ์พันธุ์ และรักษาพันธุกรรมที่ดีของสัตว์ป่าไว้ให้ยั่งยืน นอกจากนี้ยังเป็นวิธีที่ช่วยผลิตลูกสัตว์จากไข่ (โอโอไซต์) และตัวอสุจิแช่แข็งจากสัตว์ที่ตายแล้วด้วย โครงการการขยายพันธุ์ละมั่งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มจำนวนประชากรสัตว์ป่าใกล้สูญพันธุ์ให้มีพันธุกรรม และสุขภาพที่ดี และสามารถนำคืนละมั่งสู่ธรรมชาติได้ต่อไป ให้สามารถดำรงเผ่าพันธุ์ในผืนป่าเมืองไทยอีกครั้ง
ด้วยการต่อยอดพัฒนาเทคโนโลยี ทีมงานวิจัยองค์การสวนสัตว์นำโดย น.สพ. สุเมธ กมลนรนาถ น.สพ.ดร.บริพัตร ศิริอรุณรัตน์ และสพ.ญ.ดร.อัมพิกา ทองภักดี ทีมงานสวนสัตว์เปิดเขาเขียว และความร่วมมือของหลายหน่วยงาน ได้แก่ ผศ.น.สพ.ดร. ธีรวัฒน์ ธาราศานิต จากคณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อ.น.สพ.ดร. สิทธวีร์ ทองทิพย์ศิริเดช จากคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ Dr. Debra Berg จากสถาบัน Ag Research ประเทศนิวซีแลนด์ และ Dr. Pierre Comizzoli จาก Smithsonian Conservation Biology Institute ประเทศสหรัฐอเมริกาได้พัฒนาการใช้เทคโนโลยีทางการสืบพันธุ์ขั้นสูง ในการผลิตตัวอ่อนของละมั่งพันธุ์พม่าด้วยวิธีการ ปฏิสนธิภายนอกร่างกาย (ผลิตตัวอ่อนหลอดแก้ว หรือ ไอวีเอฟ, in vitro fertilization; IVF) เพื่อศึกษาการพัฒนาของตัวอ่อนละมั่ง ซึ่งตัวอ่อนเกิดจากการนำไข่ (โอโอไซต์) จากรังไข่ของละมั่งที่ได้รับการกระตุ้นให้มีการพัฒนาของฟอลลิเคิล และเลี้ยงร่วมกับตัวอสุจิจากการแช่แข็งซึ่งคัดเลือกจากพ่อแม่ที่มีพันธุกรรมดี ให้ตัวอ่อนมีการพัฒนาภายนอกร่างกายที่มีการปรับสภาพแวดล้อมให้ใกล้เคียงกับร่างกายละมั่ง และได้ย้ายฝากตัวอ่อนเข้าสู่ท่อนำไข่ของแม่ละมั่งจนประสบความสำเร็จ แม่ตัวรับสามารถคลอดลูกละมั่งหลอดแก้วเพศเมียที่มีความสมบูรณ์ได้สำเร็จเป็นครั้งแรกของโลกในวันที่ ๑๗ ตุลาคม ๒๕๕๔
องค์การสวนสัตว์เห็นว่าความสำเร็จดังกล่าวนั้นเป็นความภาคภูมิใจของชาติไทย และเหมาะสมที่จะนำลูกละมั่งหลอดแก้วนี้ขึ้นน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  เนื่องในโอกาสงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๕ และขอพระราชทานชื่อลูกละมั่งเพื่อเป็นสิริมงคล ราชเลขาธิการในพระองค์ ได้นำความกราบบังคมทูลพระกรุณาทราบฝ่าละอองธุลีพระบาทแล้ว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อลูกละมั่ง ว่า "โรหิสรัตน์" มีความหมายคือ (โรหิส –ละมั่ง) + (รัตน์ – แก้ว) = ละมั่งแก้ว นำมาซึ่งความปิติยินดีในพระมหากรุณาธิคุณ ล้นเกล้าล้นกระหม่อมแก่คณะวิจัยทั้งหลาย รวมทั้งผู้ที่ได้ทราบข่าวในพระมหากรุณาธิคุณครั้งนี้ทีมนักวิจัย และผู้บริหารขององค์การสวนสัตว์
และจากความสำเร็จครั้งนี้องค์การสวนสัตว์ ยังได้รับรางวัลด้านการวิจัยจากหลายสถาบันอาทิ เช่น
- รางวัลโครงการวิทยาศาสตร์สู่ความเป็นเลิศจากคณะกรรมาธิการการวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี การสื่อสารและโทรคมนาคม
ดร.นิลวรรณ เพชระบูรณิน ประธานคณะกรรมาธิการวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี การสื่อสารและโทรคมนาคม วุฒิสภา
- รางวัลผลงานประดิษฐ์คิดค้นประจำปี ๒๕๕๖ ด้านเกษตรศาสตร์และอุตสาหกรรมการเกษตร ประเภทรางวัลระดับดีเด่นจากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
ปัจจุบันโรหิสรัตน์ อายุได้ 1ปี 8 เดือนแล้ว ใช้ชีวิตอย่างมีความสุขกับครอบครัว ณ ศูนย์วิจัย สวนสัตว์เปิดเขาเขียว
องค์การสวนสัตว์ ยังคงมุ่งมั่น เพื่อเร่งวิจัยต่อยอดการวิจัยการขยายพันธุ์ด้านเทคนิคหลอดแก้วนี้กับละมั่งพันธุ์ไทยซึ่งหายากกว่าละมั่งพันธุ์พม่า และต่อยอดสู่สัตว์ชนิดอื่นๆเพื่อการอนุรักษ์สัตว์ป่าที่สำคัญต่อไป

 
ปฏิทินกิจกรรม

สมัครรับข่าวสาร